Prefabrik ve Modüler Yapı Sözlüğü: Sektörün Temel Terimleri

Prefabrik ve modüler yapı sektöründe aynı ürün için farklı adlar kullanılabilir; Türkçe ve uluslararası terimler de çoğu zaman birlikte geçer. Bu sözlük, proje şartnamelerinde, tekliflerde ve teknik görüşmelerde en sık karşılaşılan terimleri kısa ve net tanımlarla bir araya getirir.

Yapı sistemleri

Prefabrik yapı

Bileşenleri veya bölümleri üretim tesisinde önceden üretilen, sahaya taşınarak birleştirilen yapıların genel adıdır. Modüler çelik yapı, hafif çelik bina ve ağır çelik bina prefabrik yapı türleridir.

Modüler çelik yapı (konteyner)

Soğuk şekillendirilmiş çelik profillerden üretilen, prefabrikasyon oranı yüksek, taşıması ve kurulumu kolay yapı sistemidir. Uluslararası adı Modular Steel Building’dir. Ayrıntılar

Hafif çelik bina (LGSF)

İnce cidarlı galvanizli C ve U çelik profillerden oluşan taşıyıcı sistemle üretilen, hafif ancak yüksek mukavemetli yapıdır. Uluslararası adı Light Gauge Steel Frame (LGSF) Building’dir. Ayrıntılar

Ağır çelik bina (PEB)

Sıcak haddelenmiş çelik kolon, kiriş, makas ve çapraz bağlantılardan oluşan taşıyıcı sisteme sahip, geniş açıklık ve yükseklik sağlayan yapıdır. Uluslararası literatürde Heavy Steel veya Pre-Engineered Building (PEB) olarak anılır. Ayrıntılar

Karma (hibrit) çelik bina

Ağır çelik, hafif çelik, modüler çelik ve betonarme sistemlerin aynı projede birlikte kullanıldığı yapıdır. Ayrıntılar

Offsite construction (saha dışı inşaat)

Yapının önemli bir bölümünün şantiye dışında, kontrollü üretim tesisinde üretilmesine dayanan inşaat yaklaşımıdır. Prefabrik ve modüler yapıların ortak adıdır.

ConTech (inşaat teknolojileri)

Construction Technology kavramının kısaltmasıdır; inşaat süreçlerinde endüstriyel üretim, dijital tasarım, otomasyon ve veri odaklı yönetimin kullanılmasını ifade eder.

Modül ve ürün tipleri

Volümetrik modül (3D modül)

Duvarları, zemini, tavanı, kapı ve pencereleri, elektrik ve mekanik tesisatıyla birlikte üretim tesisinde tamamlanan; sahada yalnızca yerleştirilip birleştirilen bina birimidir. Kurulu konteyner olarak da anılır. Ayrıntılar

Demonte paketli modül (2D modül, flat pack)

Üretim tesisinde tamamlanan çerçeve ve panellerin kompakt paket halinde sevk edilip sahada modüle dönüştürüldüğü üründür. Taşıma hacmini azaltır. Ayrıntılar

Çok parçalı modül (1D modül)

Çelik profiller ve bileşenlerin ayrı ayrı sevk edilip sahada birleştirildiği modüler sistemdir. Ayrıntılar

Açık panel ve kapalı panel sistem

Hafif çelik binalarda kullanılan iki panel sistemidir. Açık panelde yalnızca çerçeveler üretim tesisinde birleştirilir; kapalı panelde kaplama, yalıtım ve tesisatlar da tesiste tamamlanır. Ayrıntılar

ISO yük konteyneri

ISO standartlarına göre üretilen, deniz, kara ve demiryolu taşımacılığında kullanılan standart ölçülü yük konteyneridir. Ayrıntılar

Modifiye edilmiş yük konteyneri

Standart deniz konteynerinin taşıyıcı yapısı korunarak yaşam, ofis, sağlık veya teknik amaçlı kullanım alanına dönüştürülmesidir. Ayrıntılar

Kızaklı (skid) ünite

Altında taşıma kızağı bulunan, vinç olmadan çekilerek veya forkliftle yer değiştirebilen modüler ünitedir; petrol ve gaz sahalarında yaygındır.

Sandviç panel

İki metal yüzey arasında yalıtım çekirdeği (poliüretan, taş yünü vb.) bulunan, duvar ve çatı kaplamasında kullanılan paneldir.

Proje ve sözleşme terimleri

Anahtar teslim (turnkey)

Tasarım, mühendislik, tedarik, üretim, lojistik, montaj, altyapı ve devreye alma işlerinin tek yüklenici tarafından üstlenilerek yapının kullanıma hazır teslim edilmesidir.

EPC

Engineering, Procurement, Construction (mühendislik, tedarik, inşaat) kelimelerinin kısaltmasıdır; anahtar teslim sözleşme modelinin uluslararası adıdır.

Mobilizasyon

Bir projenin başlangıcında personel, ekipman ve tesislerin sahaya taşınıp çalışmaya hazır hale getirilmesidir. İşçi kampı ve saha ofisleri mobilizasyonun ilk unsurlarıdır.

İşçi kampı (yaşam kampı)

Büyük projelerde çalışanların barınma, beslenme, sağlık ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayan, kendi altyapısına sahip yerleşkedir. Kuruluş adımları için işçi kampı kurulum rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Master plan (yerleşim planı)

Bir yerleşkedeki yapıların, yolların, altyapının ve açık alanların birbirine göre konumunu gösteren genel plandır.

Devreye alma (commissioning)

Yapının elektrik, mekanik, yangın ve diğer sistemlerinin test edilerek tasarlandığı şekilde çalıştığının doğrulanması ve işletmeye hazır hale getirilmesidir.

Standart ve belgeler

EN 1090

Çelik ve alüminyum yapı elemanlarının üretimine ilişkin Avrupa standardıdır. EN 1090-2, çelik yapıların imalatı için teknik şartları tanımlar; bu standarda göre belgelendirilen üreticiler yapısal çelik elemanlarını CE işaretiyle piyasaya sunabilir.

ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001

Sırasıyla kalite, çevre ile iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi standartlarıdır. Dorçe’nin sahip olduğu belgeler için sertifikalar sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yangına tepki sınıfı

Yapı malzemelerinin yangın karşısındaki davranışını gösteren sınıflandırmadır; Avrupa’da EN 13501-1 standardına göre A1’den F’ye kadar sınıflar kullanılır.

U değeri

Bir yapı elemanının ısı geçirgenliğini gösteren değerdir; değer düştükçe ısı yalıtımı artar. Duvar, çatı ve pencerelerin U değeri iklim bölgesine göre belirlenir.

Bu sözlükte aradığınız terimi bulamadınız mı?

Projenizde karşılaştığınız teknik bir terimi veya şartname maddesini mühendislik ekibimize sorabilirsiniz. Yapı sistemlerinin karşılaştırması için yapı sistemi seçimi rehberimizi, sorularınız için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.